Köpeklerde Kennel Cough


KENNEL COUGH
KÖPEKLERİN BULAŞICI SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU

Bordetella bronchiseptica köpeklerin önemli bir solunum yolu infeksiyonu olan infeksiyöz trakeabronşitis (ITB) (kennel cough) hastalığının etkeni olarak kabul edilmektedir. Halk arasında hastalık boğmaca adıyla bilinmektedir. Köpek gençlik hastalığı ile birlikte seyrettiği düşünülen bu hastalık, günümüzde ayrı bir hastalık durumu olarak değerlendirilmektedir ve köpeklerin en yaygın solunum yolu sorunlarından biridir.

BULAŞMA
Solunum yolunun ve sekresyonlar (vücut akıntıları) aracılığıyla veya doğrudan temasla bulaştığı bilinmektedir. Ayakkabılar veya elbiselerle, kontamine olmuş beslenme kaplarıyla ve diğer malzemelerle mekanik taşınma köpek gruplarında, pet shoplarda ve hayvan barınaklarında infeksiyonu yayabilir. Morbidite %50’lere ulaşabilmektedir. Mortalite (ölüm oranı) genellikle düşüktür. Klinik iyileşmeden sonra organizmalar solunum sisteminde kalabilir ve birkaç ay süreyle yayılabilir.

KLİNİK BELİRTİLER
B. bronchiseptica ile olan infeksiyonun klinik belirtileri 3-4 gün içerisinde gelişir ve komplikasyonlar olmaksızın 14 güne kadar devam edebilir. Bunlar öksürük, öğürme veya kusmaya çalışma ve hafif seröz (sümüklü)  akıntıdır. İnfekte köpekler genellikle aktif, uyanık ve ateşsizdir. Hastalık aşılanmamış köpek yavrularında veya daha yaşlı immun sistemi baskılanmış hayvanlarda gelişebilen bronkopneumoni ile komplike olmadığı sürece kendi kendisini sınırlar. İleri yaştaki köpekler daha dirençli olup yavru köpeklerde hastalık şiddetli ve komplikasyonlu seyreder. Bu hastalığın ciddi seyrettiği vakalarda ateş, kilo kaybı, halsizlik, kusma, bulantı, tıkanma gibi gastrointestinal bozukluklar görülebilir. Komplike olmayan vakalarda ise alınan kan örneklerinde hafif nötrofili, lenfopeni, ve eozinopeni bulunabilir. Köpekler B. bronchiseptica’nın solunum yolu taşıyıcısı olabilirler ancak semptom göstermeyebilirler.

TANI
Ayırıcı ve kesin teşhisin kısa zamanda yapılması gereklidir. Bu uygun tedavi ve korunma açısından önemlidir. Tanıda hayvan sahibinin gözlemleri çok önemlidir. Hastanın yakın zamanda maruz kaldığı koşulları bilmek gerekmektedir çünkü diğer solunum yolu infeksiyonları ile karışabilir.

Kesin tanı bakteriyolojik muayene yapılarak konulur. Laboratuvar muayenesi için uygun örnek trakeal aspirasyon sıvısı ve burun svablarıdır.

TEDAVİ
Hastalığın tedavisinde, hafif klinik belirtiler gösteren köpeklerde spesifik tedavi protokolünü uygulamak çok kolaydır. Eğer öksürük 2 haftadan fazla devam ederse veya bronkopneumoni varsa daha kapsamlı bir tedavi gerekmektedir.

AŞILAR
Hastalıktan korunmak için en önemli şey aşılamadır. İki tip aşı bulunmaktadır. İntranazal aşılar lokal koruyucu bağışıklık oluşturur ve 3 haftalık köpek yavrularına uygulanabilmektedir. Aktif bağışıklık için ise enjektabl B. bronchiseptica ve ayrıca Parainfluenza ve Adenovirusları içeren kombine aşılar da uygulanmaktadır.

Hastalık köpeklerin toplu olarak yaşadıkları yerlerde daha sık görüldüğünden, köpekler barınaklara aşılanarak (en az 1 hafta önce) konulmalıdır. Yine aynı şekilde köpek populasyonunun yoğun olduğu yaşam yerlerinde de hekimler bu hastalıkla ilgili aşılama kurallarına daha dikkatli olarak eğilmelidirler.

Taylan Salaçin
Veteriner Hekim